Edebî terimler
İngilizce dersinde ve kitap kulüplerinde karşılaşacağınız terimler için sade bir sözlük. Her terimin kısa bir tanımı ve kütüphanedeki klasiklerden örnekler bulunur.
A
- AllegoryKarakterleri, mekânları ve olayları öykünün ötesindeki fikirleri de temsil eden bir anlatı
- AlliterationYakın kelimelerde aynı başlangıç ünsüz sesinin tekrarlanması
- AllusionBilinen bir öyküye, kişiye, olaya veya sanat eserine yapılan kısa gönderme
- AmbiguitySözlerin, eylemlerin ya da olayların birden fazla makul anlama gelebilmesi
- AnachronismÖykünün geçtiği dönemden farklı bir tarihsel döneme ait ayrıntı
- AnalogyOrtak özelliklerden yararlanarak bir fikri açıklayan veya bir savı destekleyen karşılaştırma
- AnaphoraYakın cümlelerin ya da dizelerin başında aynı sözcük veya söz öbeğinin tekrarlanması
- AnecdoteGenellikle eğlendirmek ya da bir şeyi ortaya çıkarmak amacıyla anlatılan, belirli bir olayı konu alan kısa anlatı
- AntagonistAna karaktere karşı çıkan ve çatışma yaratan karakter ya da güç
- AnthropomorphismHayvanlara, nesnelere ya da insan olmayan başka varlıklara insana özgü düşünceler, duygular veya davranışlar atfetmek
- AntithesisKarşıtlığı belirginleştiren, dengeli ifadelerle sunulan zıt fikirlerin eşleştirilmesi
- AphorismYaşam hakkında genel bir gerçeği veya gözlemi dile getiren kısa, akılda kalıcı söz
- ApostropheOrada olmayan ya da ölmüş birine veya yanıt veremeyecek bir şeye doğrudan seslenme
- ArchetypeBirçok eserde karşımıza çıkan tanıdık karakter, hikâye ya da simge kalıbı
- Asideİzleyicilerin duyduğu, ancak diğer karakterlerin bazılarının ya da tamamının duymadığı kısa bir söz
- AssonanceYakın sözcüklerde, özellikle vurgulu hecelerdeki ünlü seslerin tekrarı
- AtmosphereBir sahnenin ortamı, mekânı, ayrıntıları ve diliyle şekillenen duygusu
B
C
- CacophonyGürültü, gerilim ya da karmaşayı çağrıştırabilen, sert ve uyumsuz bir ses karışımı
- CaesuraŞiir dizesinin akışını kısa süreliğine kesen duraklama
- CatharsisBir öyküyü, özellikle de bir trajediyi deneyimleyerek güçlü duyguların açığa çıkması ya da yatışması
- CharacterizationBir hikâyenin karakterlerinin nasıl biri olduğunu ortaya koyma biçimleri
- ChiasmusKelimelerin, fikirlerin veya cümle kalıplarının A-B-B-A düzeninde ters çevrilmesi
- ClicheO kadar sık kullanılan, artık bayat ya da tahmin edilebilir gelen bir ifade, karakter veya durum
- ClimaxBir öykünün ana çatışmasının en yoğun hâle geldiği dönüm noktası
- ColloquialismResmî dil yerine gündelik konuşmalarda yaygın olan gayriresmî bir sözcük ya da ifade
- ComedyOkurları eğlendiren yazı ya da sorunların mutlu sonla çözüldüğü bir öykü
- ConceitBirbiriyle benzemeyen şeyler arasında, birbiriyle bağlantılı çeşitli ayrıntılarla işlenen şaşırtıcı bir karşılaştırma
- ConflictBir hikâyeye gerilim katan, karşıt arzular, kişiler ya da güçler arasındaki mücadele
- ConnotationBir sözcüğün gerçek anlamının ötesinde taşıdığı duygu ve çağrışımlar
- ConsonanceYakın sözcüklerde, çoğunlukla sözcüklerin içinde ya da sonunda ünsüz seslerin tekrarlanması
- CoupletGenellikle kafiyeli ve birbiriyle eşleşen iki şiir dizesi
D
- DenotationBir sözcüğün çağrıştırdığı duygu ve düşüncelerden bağımsız, doğrudan anlamı
- DenouementBir hikâyenin son bölümü; ana çatışmanın çözüme kavuştuğu ve sonuçlarının ortaya çıktığı yer
- DialectKelimeleri, dil bilgisi ve telaffuzu bir bölge ya da toplumsal grupla ilişkilendirilen bir dil biçimi
- DialogueKarakterlerin düşüncelerini, ilişkilerini ve farklılıklarını ortaya koyan konuşma
- DictionBir metinde seçilen sözcükler ve bu sözcüklerin yarattığı etkiler
- DidacticBir ders vermeyi ya da okurların inanç ve davranışlarına yön vermeyi amaçlayan edebiyatı tanımlamak için kullanılır
- Dramatic ironyOkurların ya da izleyicilerin bildikleriyle bir karakterin bildikleri arasındaki fark
- DystopiaZararlı sistemlerin hayatı baskıcı, korkutucu veya adaletsiz kıldığı hayalî bir toplum
E
- ElegyHayatını kaybeden birinin yasını tutan ve kayıp üzerine düşünen bir şiir
- EllipsisOkurların kendilerinin tamamlayabileceği sözcük ya da olayları dışarıda bırakma
- EpicBir halk ya da kültür için önem taşıyan olağanüstü eylemleri anlatan uzun bir şiir
- EpigraphBir kitabın ya da bölümün başında yer alan ve anlamına dair ipucu veren kısa alıntı
- EpiphanyBir karakterin hayatı, başkalarını ya da kendini anlama biçimini değiştiren ani bir fark ediş
- Epistolary novelMektuplarla, kimi zaman günlükler ve diğer kişisel kayıtlarla anlatılan bir roman
- EpithetBirinin ya da bir şeyin niteliğini vurgulamak için ona eklenen tanımlayıcı sözcük veya ifade
- EuphemismSert, utandırıcı ya da üzücü bir ifade yerine kullanılan yumuşak veya dolaylı söz
- ExpositionOkurların bir hikâyenin karakterlerini, geçtiği yeri ve koşulları anlamasına yardımcı olan arka plan bilgileri
F
- FableÇoğu zaman hayvanların insan gibi davrandığı, ders veren kısa bir öykü
- Falling actionBir olay örgüsünde doruk noktasından sonra, sonuçların geliştiği ve sona doğru ilerleyen bölüm
- Figurative languageKarşılaştırma, abartı ya da başka söz sanatlarıyla gerçek anlamın ötesine geçen dil
- First personAnlatıcının bir hikâyeyi “ben” ya da “biz” diyerek anlattığı bakış açısı
- FlashbackHikâyenin asıl olayları devam etmeden önce geçmişteki bir olaya dönülmesi
- FoilBir karakterin, belirli özellikleri öne çıkaran başka bir karakterden farklı yanları
- ForeshadowingOkuru daha sonra yaşanacak bir şeye hazırlayan erken bir ipucu
- Frame storyİçinde anlatılan bir ya da daha fazla hikâyeye çerçeve oluşturan dış hikâye
- Free verseSabit bir ölçü ya da kafiye düzeni olmayan, ancak kendine özgü bir ritmi bulunan şiir
G
H
I
- Iambic pentameterHer biri genellikle vurgusuz heceden vurgulu heceye ilerleyen beş hece çiftinden oluşan bir şiir ölçüsü
- IdiomSözcüklerinin gerçek anlamından farklı bir anlam taşıyan, herkesçe bilinen bir ifade
- ImageryOkurların duyularına seslenen, bir sahneyi gözlerinde canlandırmalarına ya da hissetmelerine yardımcı olan dil
- In medias resOlayların başlangıcından değil, ortasından başlayan bir hikâye açılışı
- IronyDoğru gibi görünenle kastedilen, bilinen ya da gerçekte olan arasındaki fark
J
L
M
- MalapropismBenzer sesli bir sözcüğün yanlış kullanılması; çoğu zaman komik bir sonuç doğurur.
- MelodramaYoğun duygular, belirgin ahlaki karşıtlıklar ve sansasyonel olaylar içeren bir hikâye ya da sahne
- MetaphorOrtak bir özelliği vurgulamak için bir şeyi başka bir şey olarak tanımlayan karşılaştırma
- MeterDizelerde vurgulu ve vurgusuz hecelerin düzenli biçimde yinelenen kalıbı
- MetonymyBir şeyi, onunla yakından ilişkili başka bir şeyin adıyla anlatan söz sanatı.
- MonologueBir karakterin başkalarına ya da kendi kendine söylediği uzun konuşma
- MoodBir bölümün okurda yarattığı tedirginlik, sevinç ya da üzüntü gibi duygu
- MotifBir eserin daha geniş anlamını geliştirmeye yardımcı olan, yinelenen bir ayrıntı, imge veya durum
- MythBir kültür için anlam taşıyan; tanrıları, kökenleri ya da olağanüstü işleri anlatan geleneksel bir hikâye
N
O
- OdeBir kişiyi, nesneyi, deneyimi ya da düşünceyi kutlayan veya derinlemesine ele alan lirik şiir
- Omniscient narratorHerhangi bir karakterin düşüncelerini ve tek bir karakterin bakış açısını aşan olayları bilen bir anlatıcı
- OnomatopoeiaVızıldamak, tıslamak ya da şangırdamak gibi, anlattığı sesleri taklit eden sözcükler
- OxymoronÇelişkili sözcükleri kısa bir ifadede bir araya getiren söz sanatı
P
- ParableAhlaki ya da manevi bir dersi somut bir durum üzerinden anlatan kısa öykü
- ParadoxÇelişkili görünen ama bir gerçeği ortaya çıkarabilecek söz ya da durum
- ParallelismFikirleri birbirine bağlamak ya da karşı karşıya getirmek için benzer cümle kalıplarından yararlanma
- ParodyBelirli bir eserin, yazarın üslubunun ya da edebiyat türünün mizahi taklidi
- Pathetic fallacyDoğaya insan duyguları yüklemek; çoğu zaman çevrenin bir karakterin ruh hâlini yansıtmasını sağlamak için
- Personificationİnsan dışı bir şeye insana özgü duygular, eylemler ya da nitelikler veren betimleme
- PlotBir öyküdeki olayların, eylemler sonuç doğuracak şekilde birbirine bağlanıp sıralanması
- Point of viewBir öykünün olaylarının ve karakterlerinin okura sunulduğu bakış açısı
- ProtagonistHedefleri, seçimleri ve mücadeleleri ana hikâyeyi şekillendiren baş karakter
- PunAynı sözcüğün farklı anlamlarını ya da benzer sesleri bir araya getiren sözcük oyunu
Q
R
- RealismSıradan insanları ve gündelik yaşamı inandırıcı ayrıntılarla anlatan bir yazım biçimi
- Red herringDikkati gerçekten uzaklaştıran yanıltıcı bir ipucu ya da ayrıntı
- RefrainBir şiir ya da şarkıda belirli aralıklarla yinelenen sözcük, ifade veya dize grubu
- RepetitionVurgu kazandırmak için sözcüklerin, ifadelerin, seslerin ya da kalıpların tekrarlanması
- Rhetorical questionYanıt almak için değil, bir fikri vurgulamak için sorulan soru
- RhymeKelimelerde, çoğu zaman şiir dizelerinin sonlarında görülen eş ya da benzer seslerin tekrarı
- Rhyme schemeŞiirde dizelerin sonundaki uyak seslerinin oluşturduğu düzen
- RhythmDilin vurgu, duraklama ve ses örüntüleriyle akışı
- RomanticismGüçlü duygulara, hayal gücüne, doğaya ve bireyin özgürlüğüne değer veren bir edebiyat akımı.
S
- Satireİnsanların ya da toplumun kusurlarını açığa çıkarmak için alay, ironi veya abartı kullanan yazı türü
- ScansionBir şiirin ölçüsünü anlamak için vurgulu ve vurgusuz heceleri işaretleme yöntemi
- SettingBir hikâyenin geçtiği yer, zaman ve toplumsal çevre
- SimileFarklı şeylerin ortak bir özelliğini göstermek için gibi ya da kadar sözcüklerini kullanan bir benzetme
- SoliloquyOyunda seyircinin bir karakterin içinden geçenleri duymasını sağlayan konuşma
- SonnetGenellikle aşkı, zamanı, inancı ya da kaybı işleyen, belirli bir yapıya sahip on dört dizelik şiir
- StanzaŞiirde, genellikle diğer dizelerden boşlukla ayrılan bir dize grubu
- Stream of consciousnessBir karakterin akıp giden düşüncelerini, duygularını, anılarını ve izlenimlerini izleyen anlatım
- StyleBir yazarın anlatmak ya da betimlemek için sözcükleri, cümleleri ve kalıpları kendine özgü kullanma biçimi
- SubplotAna olay örgüsüne paralel ilerleyip onunla kesişen daha küçük bir hikâye
- SuspenseBir hikâyede sırada ne olacağına dair gergin bir beklenti duygusu
- SymbolBir öyküde ya da şiirde kendisinin ötesinde bir anlamı çağrıştıran şey
- SymbolismBir öyküde, kendilerinden daha geniş anlamları çağrıştırmak için somut nesnelerin kullanılması
- SynecdocheBir parçanın bütünü ya da bütünün bir parçayı temsil ettiği söz sanatı
- SyntaxBir cümledeki sözcüklerin, öbeklerin ve yan cümleciklerin düzeni
T
- ThemeBir hikâyenin karakterler ve olaylar aracılığıyla ele aldığı temel fikir veya soru
- Third personAnlatıcının kendisi olarak değil, o, kadın ya da onlar diye anlatılan karakterlerin bakış açısı
- ToneBir metinde yansıyan, konuya ya da okura yönelik tutum
- TragedyÇatışmanın acıya, yıkıma ya da kalıcı kayba yol açtığı ciddi bir hikâye
- Tragic flawTrajik bir kahramanın sonunu hazırlayan karakter özelliği
- Tragic heroYaptığı seçimlerle acıma ya da korku uyandıran bir çöküşe yol açan başkahraman
U
V
Z
3 ay ücretsiz
200.000+ klasik. Her formatta, başlangıç ücretsiz.
E-kitaplar, sesli kitaplar ve 15 dakikalık özetler; her kitap büyük puntolu baskı seçeneğiyle de baskı maliyetine.
Ücretsiz başlaBugün ödeme yok. İlk yıl günlük USD 0,14, sonrasında günlük USD 0,27.
Her terimi kitapların içinde gör
Okuyup dinleyebileceğin 200.000+ klasik ve büyük puntolu baskılar dahil, baskı maliyetine basılı kitaplar.
3 ay ücretsiz dene
