Jak czytać Biblię

Zacznij od tego, jakim rodzajem tekstu jest Biblia

Biblia to zbiór tekstów, a nie jedna ciągła księga napisana jednym głosem. Zawiera opowieści, prawa, poezję, mądrości, proroctwa, listy i wizje. Każdy z tych gatunków wymaga innego podejścia: przysłowie niesie wskazówkę, a list zwraca się do konkretnych osób i porusza określone problemy.

Dla chrześcijan Stary i Nowy Testament tworzą spójną całość. Pisma żydowskie mają też własną, żywą tradycję interpretacji i nie należy traktować ich jedynie jako tła dla chrześcijaństwa. Możesz czytać Biblię z religijnym zaangażowaniem, z ciekawości historycznej, ze względu na jej walory literackie albo łączyć te podejścia.

Zanim zaczniesz czytać którąkolwiek księgę biblijną, zadaj sobie trzy pytania:

• Jaki to rodzaj tekstu? Wiersz przekazuje myśl inaczej niż opowieść historyczna.
• Kto mówi i do kogo? Słowa postaci nie zawsze są nauką autora.
• Jakiej sytuacji dotyczy tekst? Znaczenie często zależy od okoliczności znanych już pierwszym odbiorcom.

Wybierz zrozumiały przekład i niewielki cel na każdy dzień

Wybierz współczesny angielski przekład, który możesz czytać bez ciągłego rozplątywania zdań. Dobrym punktem wyjścia są New Revised Standard Version Updated Edition i New International Version. King James Version wywarła ogromny wpływ na literaturę, ale jej archaiczne słownictwo może utrudnić pierwszą lekturę.

Żaden przekład nie usuwa wszystkich trudności. Niektóre przekłady ściślej trzymają się brzmienia tekstów w językach oryginalnych, inne większy nacisk kładą na naturalny angielski. Jeśli zdanie wydaje się zagadkowe, porównaj je z innym przekładem, zanim oprzesz na jednym sformułowaniu daleko idący wniosek.

Zacznij od dziesięciu do piętnastu minut naraz. Jeśli to możliwe, przeczytaj całą scenę, wiersz lub wywód, zamiast kończyć na przypadkowym wersecie. Numery rozdziałów i wersetów ułatwiają odnajdywanie fragmentów, ale nie zawsze wyznaczają najlepsze granice pomagające je zrozumieć.

Prowadź prosty notes: jedno zdanie o tym, co się wydarzyło, jedna rzecz, która zwróciła twoją uwagę, i jedno pytanie. Tyle wystarczy.

Skorzystaj z planu lektury dla początkujących

Niektórym odpowiada czytanie od początku Księgi Rodzaju, ale wielu początkujących traci zapał, gdy opowieść ustępuje miejsca szczegółowym prawom. Ta kolejność pomoże ci nabrać pewności przed trudniejszymi fragmentami:

1. Ewangelia Marka: Zacznij od tej zwięzłej Ewangelii. Śledź czyny i nauki Jezusa oraz reakcje ludzi. Zwróć uwagę, jak często jego uczniowie go nie rozumieją.
2. Księga Rodzaju: Przeczytaj opowieści o stworzeniu i dalsze historie rodzinne. Obserwuj motywy obietnicy, konfliktu, porażki i pojednania.
3. Księga Wyjścia: Prześledź drogę od niewoli ku wolności i przymierzu. Prawa są częścią opowieści o wspólnocie uczącej się, jak żyć.
4. Ewangelia Łukasza, a potem Dzieje Apostolskie: Te powiązane ze sobą księgi opisują działalność Jezusa i rozwój wczesnego ruchu chrześcijańskiego. Zwróć uwagę na posiłki, ludzi z marginesu, modlitwę i spory o przynależność.
5. Wybrane psalmy: Sięgnij po Psalmy 13, 23, 51 i 104. Pokazują lament, ufność, skruchę i uwielbienie. Czytaj je powoli, nie szukając fabuły.
6. List do Filipian, a potem Ewangelia Jana: Najpierw przeczytaj list skierowany do konkretnej wspólnoty, a potem wróć do Jezusa w Ewangelii o innym stylu i rozłożeniu akcentów.

To propozycja na początek, nie ranking. W miarę jak będziesz nabierać pewności, czytaj kolejne księgi. Wracaj do trudnych fragmentów, zamiast na zawsze je porzucać.

Zanim zaczniesz szukać nauk, zwróć uwagę na powtarzające się motywy

Przy pierwszej lekturze śledź główny tok fragmentu. Kto czegoś chce? Co się zmienia? Jakie pytanie lub konflikt napędza scenę? W liście poszukaj głównego twierdzenia i uzasadniających je argumentów.

Następnie zwróć uwagę na powtórzenia, kontrasty i nawiązania do wcześniejszych fragmentów. Słowa takie jak przymierze, mądrość, królestwo i sprawiedliwość nabierają różnych odcieni znaczeniowych w różnych kontekstach. Nie zakładaj, że ich codzienne znaczenie wyjaśnia wszystko.

Oddziel obserwację, interpretację i zastosowanie. Najpierw opisz, co mówi tekst. Potem zastanów się, co znaczył w swoim kontekście. Dopiero wtedy zapytaj, jak może dziś podważyć twoje przekonania lub wpłynąć na twoje postępowanie. Dzięki temu nie sprowadzisz wyrazistego zdania do hasła wyrwanego z kontekstu.

Gdy dwie relacje się różnią, najpierw przeczytaj każdą z osobna, na jej własnych zasadach, zanim spróbujesz je połączyć. Różnice w doborze treści, kolejności i akcentach warto dostrzec, a nie po prostu zacierać.

Uczciwie podejdź do trudnych fragmentów

Rodowody, przepisy rytualne, przemoc i nieznane obrazy mogą spowolnić lekturę. Trudności nie oznaczają, że czytasz źle.

• Imiona i listy rodów: Zastanów się, czemu służą: ukazaniu pochodzenia, tożsamości, dziedziczenia lub ciągłości. Nie musisz zapamiętywać każdego imienia.
• Szczegółowe prawa: Zastanów się, jaka kwestia łączy dany fragment, na przykład kult, sprawiedliwość, czystość lub granice wspólnoty. Wprowadzenie może pomóc wyjaśnić nieznane praktyki.
• Przemoc i niepokojące nakazy: Przyznaj, że wiążą się z moralnym problemem. Odróżniaj opisane działanie od tego, co autor pochwala, i sięgaj po interpretacje poważnie uwzględniające zarówno kontekst historyczny, jak i kwestie etyczne.
• Proroctwa i wizje: Zacznij od obaw i nadziei pierwszych odbiorców. Symboliczne obrazy nie są automatycznie szyfrem do odczytywania bieżących wydarzeń.

Niektóre kwestie pozostają przedmiotem sporów wśród badaczy i wspólnot religijnych. Dobry komentarz wyjaśnia dowody i przedstawia alternatywne interpretacje, zamiast udawać, że na każdy problem istnieje prosta odpowiedź. Zapisz pytania, na które nie ma rozstrzygnięcia, i czytaj dalej.

Wypracuj nawyk, a potem poszerz perspektywę

Ustal umiarkowany rytm, którego możesz się trzymać. Jeśli opuścisz dzień, wróć do miejsca, w którym skończyłeś; nie musisz nadrabiać podczas kolejnej sesji. Po przeczytaniu każdej księgi biblijnej zapisz krótko, jakie są jej główne zagadnienia i co nadal pozostaje niejasne.

Różne tradycje chrześcijańskie uznają różne zbiory pism za Pismo Święte. Zanim założysz, że w innym wydaniu czegoś brakuje, sprawdź, za jaką tradycją podąża twoje wydanie. Ten przewodnik po twierdzeniach o księgach usuniętych z Biblii pomoże ci podejść do tego pytania z większą rozwagą.

Gdy już poznasz podstawy tekstów biblijnych, pisma wczesnego Kościoła pokażą ci, jak późniejsi chrześcijańscy czytelnicy je interpretowali i o nie dyskutowali.

Jeśli przyda ci się ogólny zarys, Biblioteka Aleksandryjska oferuje 15-minutowe streszczenie, które pozwoli najpierw poznać ogólny obraz. Znajdziesz u nas także drukowane wydania w cenie kosztów druku: w miękkiej i twardej oprawie oraz dużym drukiem. Traktuj ogólny zarys jak mapę, a nie zamiennik uważnej lektury.