De Staat: wie is wie, tijdlijn en plaatsen

Socrates betwist opvattingen over rechtvaardigheid die zijn gebaseerd op het terugbetalen van schulden, het helpen van vrienden of het schaden van vijanden.

Thrasymachus stelt rechtvaardigheid gelijk aan de belangen van de machthebbers. Socrates vraagt zich af of machthebbers bevelen kunnen geven die henzelf schaden.

Glaucon en Adeimantus eisen een verdediging van rechtvaardigheid die losstaat van reputatie, beloningen en straf.

Socrates begint rechtvaardigheid te onderzoeken aan de hand van een denkbeeldige Staat, gebaseerd op gespecialiseerd werk en onderlinge ruil.

De sprekers sluiten verhalen die angst, overmatig verdriet, hebzucht of onbeheerst genot aanwakkeren uit van de opvoeding van de wachters.

De sprekers beperken nabootsing tot waardige voorbeelden en behouden muziekvormen die passen bij moed en zelfbeheersing.

Socrates stelt het welzijn van de hele stad boven het comfort van welke klasse dan ook.

Socrates en Glaucon zien rechtvaardigheid als het doen van ieders eigen taak.

Polemarchus brengt Adeimantus ertoe om uitleg te eisen over het delen van vrouwen en kinderen.

Socrates verdedigt de opleiding van geschikte vrouwen tot wachters en stelt gedeelde huwelijken en kinderen voor, onder toezicht van de machthebbers.

Socrates betoogt dat filosofen moeten regeren omdat zij de onveranderlijke waarheid begrijpen.

Adeimantus betwist of filosofen geschikt zijn om te regeren. Socrates geeft de steden de schuld: ze verwaarlozen echte denkers en verderven begaafde geesten.

Socrates beschrijft gevangenen die aan ketenen schaduwen voor de werkelijkheid aanzien, en een bevrijde gevangene die moeizaam aan het zonlicht went.

Socrates legt uit dat opvoeding de ziel naar de waarheid richt en dat verlichte filosofen moeten regeren.

Socrates beschrijft hoe aristocratie afglijdt naar timocratie en oligarchie, en verbindt elke staatsvorm met een overeenkomstig mensentype.

Socrates legt uit hoe oligarchische hebzucht armoede en conflict verergert, totdat de armen de democratie vestigen.

Socrates beschrijft hoe onbeheerst verlangen een democratisch karakter in een tiranniek karakter verandert.

Socrates betoogt dat de rechtvaardige mens gelukkiger is en gebruikt wezens met tegengestelde driften om uit te leggen waarom de rede het verlangen moet beheersen.

Socrates betoogt dat nabootsende poëzie verschijnselen zonder kennis kopieert en emoties versterkt die de rede zou moeten beheersen.

Socrates begint met een bewijs voor de onsterfelijkheid van de ziel, gebaseerd op wat dingen aantast en vernietigt.