Samenvatting van Mahabharata

The story in 10 parts

1. Key idea 1

   Een toernooi toont de prinsen en hun rivaliteit

   Dutts eerste boek, Het toernooi, begint in Hastina, de hoofdstad van de Kuru's. De blinde koning Dhrita-rashtra voedt de 5 zonen van zijn overleden broer Pandu op naast zijn eigen 100 zonen. Hun leermeester Drona, een brahmaanse krijger, krijgt toestemming om hun vaardigheden te tonen. De wijze Vidura richt het toernooiveld in.

   Rond het veld verrijzen tribunes en witte tenten. De koninginnen kijken vanuit rijkversierde gebouwen toe. Drona verschijnt in het wit naast zijn zoon.

   De prinsen rijden, racen en schieten op doelen. Dan grijpen Bhima en Duryodhan hun zware strijdknotsen. Als wilde olifanten draaien ze om elkaar heen. Het publiek kiest partij en schreeuwt. Drona merkt de woede en laat zijn zoon hen scheiden.

   Hier ligt de kiem van het hele epos. Duryodhan, de oudste van de 100 broers, benijdt zijn neven. Bhima dient hem snel van repliek. Yudhishthir, de oudste Pandav, is eerlijk en kalm. Arjun is de beste boogschutter. Als Drona hem roept, wordt het stil.

   Zijn moeder Pritha huilt van vreugde. Dit toernooi toont vaardigheid én onderlinge trouw. Een schijngevecht tussen neven kan de kiem van een oorlog bevatten.

2. Key idea 2

   Duryodhan kroont een onbekende boogschutter, Arjuns rivaal

   Aan het einde van het toernooi klinkt luid wapengekletter. Bij de poort verschijnt Karna, een grote krijger met een gouden harnas en gouden oorringen. Niemand in het publiek kent zijn ware afkomst. Met donderende stem zegt hij dat hij alles kan wat Arjun heeft getoond.

   Met Drona's toestemming evenaart Karna elke prestatie. Duryodhan omhelst hem en biedt hem zijn rijkdom en koninkrijk aan. Karna wil alleen een tweegevecht met Arjun.

   De hemel betrekt. Pritha, de moeder van de Pandavs, valt flauw. Alleen zij lijkt een geheim over deze krijger te kennen. Ze zwijgt. Vidura brengt haar met water bij.

   Leermeester Kripa houdt het duel tegen: een prins mag niet vechten tegen iemand van onbekende afkomst. Karna buigt beschaamd het hoofd. Duryodhan kroont hem daarop ter plekke tot koning van Anga. Als Karna vraagt wat hij terug kan geven, vraagt Duryodhan alleen zijn vriendschap.

   Een oude wagenmenner noemt Karna huilend zijn zoon. Bhima bespot hem daarom, maar Duryodhan zegt dat daden, niet afkomst, een krijger edel maken. De nacht valt. Beide partijen noemen zich winnaar. 1 vrijgevige daad kan onbreekbare trouw opleveren.

3. Key idea 3

   Arjun wint Draupadi, vermomd als brahmaan

   Duryodhan beraamt een aanslag op de Pandavs in een huis van brandbaar materiaal. De 5 broers en hun moeder ontsnappen door een tunnel. Vermomd als brahmanen trekken ze door de bossen. Als ze horen dat in Panchala een prinses haar bruidegom kiest, reizen ze erheen.

   Koning Drupad wil zijn dochter Draupadi aan Arjun uithuwelijken. Daarom bedenkt hij een proef: wie een stugge boog spant en door een draaiende schijf met 5 pijlen een hoog doel raakt, wint haar hand. Koningen komen van heinde en verre. Ook Krishna en zijn broer Valadeva arriveren.

   Drupads zoon leidt Draupadi binnen en stelt de vrijers voor. De koningen falen: de boog veert terug en werpt hen neer. Karna spant hem wel, maar Draupadi weigert een wagenmennerszoon te trouwen. Zwijgend trekt hij zich terug.

   Dan stapt Arjun als jonge brahmaan naar voren. Hij spant hem en schiet door de schijf. Draupadi hangt hem de bruidskrans om.

   Woedende koningen vallen aan: een priester heeft de bruid van een krijger gestolen. Bhima rukt een boom uit de grond; Arjun heft zijn boog. Krishna herkent de broers, noemt hen aan Valadeva en herstelt de vrede. Ware waarde kan schuilgaan onder eenvoudige kleren en blijkt op het beslissende moment.

4. Key idea 4

   Een keizerlijk feest eindigt met eer voor Krishna en verzet

   Duryodhan ontdekt dat zijn aanslag is mislukt. Het rijk wordt verdeeld. Hij behoudt het rijke oosten met Hastina. De Pandavs krijgen bosgrond aan de Jumna en bouwen er hun hoofdstad Indra-prastha. Yudhishthir bereidt het Rajasuya voor, een offer waarmee hij de keizerstitel opeist. Zijn broers trekken uit om andere koningen te onderwerpen.

   Dhrita-rashtra arriveert met Bhishma, Kripa en Drona. Ook Duryodhan, Karna en vele koningen komen. Alle verwanten krijgen een taak. Duhsasan verzorgt het feest; Duryodhan neemt de schattingen in ontvangst. De pracht maakt hem steeds verbitterder.

   Volgens Bhishma komt de eerste eer van het ritueel de waardigste toe: Krishna, die als de zon tussen de planeten straalt. Sahadeva brengt het offer.

   Sisupala, koning van Chedi, protesteert woedend. Krishna is geen gekroonde koning, oudere, leermeester of priester. Krishna somt daarop Sisupala's misdaden op. Hij beloofde diens moeder 100 vergrijpen te vergeven. Dat aantal is nu bereikt.

   Krishna's draaiende werpschijf doodt Sisupala onder regen en donder. Sommige koningen grijpen hun zwaard, andere stemmen stilzwijgend in. Yudhishthir verzorgt de dodenriten en kroont Sisupala's zoon. Grote macht wekt afgunst, en wie afgunstig is, wacht op een zwak moment.

5. Key idea 5

   Een vervalst dobbelspel kost de Pandavs alles

   Duryodhan keert ziek van jaloezie terug. Zijn oom Sakuni, prins van Gandhara, haat de Pandavs en speelt behendig met verzwaarde dobbelstenen. De rechtschapen Yudhishthir gokt graag en vindt een uitdaging weigeren oneervol. Met zijn moeder, broers en Draupadi reist hij naar Hastina.

   Hij verliest telkens en zet steeds meer in: zijn goud, dieren, strijdwagens en uiteindelijk zijn rijk. Daarna vergokt hij zijn broers, zichzelf en ten slotte Draupadi. Zij vraagt: kon iemand die zichzelf al verloren had zijn vrouw nog inzetten?

   Duhsasan sleept haar aan haar haren de raadszaal in. Ze smeekt de ouderen om hulp. Bhishma, Drona en Vidura schamen zich, maar zwijgen grotendeels. Karna bespot haar en Duryodhan beledigt haar openlijk. Bhima zweert de knie te breken waarmee Duryodhan haar beledigde.

   Bij het heilige vuur huilt een jakhals en krijst een raaf. Geschrokken door dit voorteken berispt Dhrita-rashtra zijn zoon. Draupadi mag een gunst vragen. Ze vraagt Yudhishthirs vrijheid, zodat hun zoon geen slavenkind heet, en daarna de vrijheid van zijn 4 broers.

   De broers vertrekken in ballingschap. Vidura zegent hen en zegt dat lijden loutert om te genezen. Pritha blijft achter in het huis van Vidura en betreurt het vertrek van haar zonen. Eer zonder wijsheid kan een huis te gronde richten, en één moedige vrouw kan een deel ervan terugwinnen.

6. Key idea 6

   Savitri's verhaal toont liefde die met de Dood redetwist

   De ballingschap duurt 12 jaar. Draupadi doet het huishouden in hun boshut. 's Nachts treurt ze om haar loshangende haar en haar wraakgelofte. Wijzen vertellen verhalen bij het vuur. Markandeya komt wanneer Yudhishthir verdriet heeft over het leed van zijn vrouw.

   Heeft ooit een vrouw meer liefgehad en geleden, vraagt Yudhishthir. De wijze vertelt over Savitri.

   Savitri straalt zo dat geen prins haar hand durft te vragen. Ze trekt eropuit en kiest Satyavan. Zijn vader Dyumat-sena is een blinde, verdreven koning die in het bos woont. Narad waarschuwt: Satyavan sterft over precies 1 jaar.

   Savitri blijft bij haar keuze. Een jaar dient ze haar schoonouders. Voor de noodlottige dag vast ze 3 nachten. Dan volgt ze Satyavan het bos in. Tijdens het houthakken bezwijkt hij. Hij sterft met zijn hoofd in haar schoot. Dodenkoning Yama verschijnt en trekt met een strop zijn ziel naar buiten.

   Savitri volgt Yama op zijn donkere weg. Haar woorden ontroeren hem. Hij schenkt haar schoonvader zijn gezichtsvermogen en koninkrijk terug en prijst haar wijsheid. Zij houdt vast aan 1 wet: man en vrouw zijn niet te scheiden. Een trouw hart kan zelfs de Dood antwoorden.

7. Key idea 7

   Een jaar in vermomming eindigt met een veeroof

   Na 12 jaar ballingschap moeten de broers een 13e jaar onherkend leven. Anders volgen opnieuw 12 jaar. Ze dienen koning Virata van de Matsya's. Draupadi dient de prinses. Arjun, de bekendste, wordt als Brihannala leraar in muziek en dans.

   Vijanden vallen van 2 kanten aan. Virata trekt tegen de Trigarta's uit het zuidoosten op. Vanuit het noorden rooft Duryodhan met Bhishma, Drona en Karna 60.000 runderen. Prins Uttara schept op, maar heeft geen wagenmenner. Draupadi zegt dat Brihannala ooit Arjuns wagen mende.

   Arjun neemt de teugels en stopt bij een samiboom. Daar hangen bundels als lijken. Het zijn ingepakte wapens, legt hij uit. Uttara klimt omhoog en opent ze. Arjun noemt de eigenaars. De mooiste boog, Gandiva, is van hemzelf.

   Uttara ontdekt verbaasd wie zijn menner is. Arjuns apenvaandel en de diepe klank van Gandiva verraden hem aan de Kuru's. Drona weet meteen dat het jaar voorbij is. Arjun gaat achter Duryodhan aan, die het vee wegdrijft. De soldaten vluchten, de kuddes keren terug.

   Virata biedt Arjun zijn dochter aan. Arjun vraagt haar te laten trouwen met zijn zoon Abhimanyu. Koningen en Krishna wonen de bruiloft bij. Geduld en vermomming kunnen een belofte beschermen tot het juiste moment komt.

8. Key idea 8

   Vredespleidooien worden in Hastina afgewezen

   Na de ballingschap vraagt Yudhishthir Indra-prastha terug. Zijn bondgenoten vergaderen na de bruiloft bij Virata. Yudhishthir wil vrede, zegt hij. Een wijze gezant moet het koninkrijk terugvragen.

   Zijn oudere broer Valadeva steunt een nederig verzoek: oorlog herstelt geen gokverlies. Satyaki noemt dat woedend laf. Een koninklijke uitdaging kun je niet weigeren, zegt hij. Yudhishthir heeft alle voorwaarden vervuld. Arjun, Bhima, Drupad en Abhimanyu kunnen de overwinning bevechten.

   Drupad verwacht niet dat Duryodhan zal toegeven, gesteund door Karna en Sakuni. Hij raadt aan zijn priester met een vredesaanbod te sturen en tegelijk bondgenoten te zoeken. Zo bereiden ze vrede én oorlog voor. De gezant faalt. Krishna reist zelf naar Hastina en vraagt de oude koning weer een vader voor Pandu's zonen te zijn.

   Duryodhan mag zijn land behouden, als de Pandavs het hunne terugkrijgen. Bhishma, Drona en Vidura dringen aan. Drona waarschuwt dat Arjun en Krishna onverslaanbaar zijn. Huilend smeekt de blinde koning zijn zoon toe te geven.

   Duryodhan weigert woedend ook maar een naaldpunt grond af te staan. Beide partijen verzamelen hun legers. De Panchala's en Matsya's steunen Yudhishthir. Vrede mislukt niet door gebrek aan wijze woorden, maar doordat 1 trotse wil ze afwijst.

9. Key idea 9

   Plicht tegenover belofte, trouw en familie

   Steeds vraagt het gedicht wat een mens anderen verschuldigd is. Draupadi wil dat Yudhishthir de ballingschap verbreekt en zijn rijk gewapenderhand herneemt. Bhima steunt haar. Yudhishthir weigert: hij heeft zijn woord gegeven. Dutt verwijst naar Krishna's latere onderricht in de Bhagavad Gita: ieder moet zijn eigen plicht toegewijd vervullen.

   Trouw trekt mensen ook andere kanten op. Bhishma houdt als een grootvader van de Pandavs, maar blijft Duryodhan trouw als zijn heer. Drona waarschuwt tegen oorlog, maar vecht toch voor de Kuru's.

   Ook Arjun wordt beproefd. Wanneer Drona het Kuru-leger leidt, weigert Arjun zijn leermeester te doden. Met zijn overige wapens zal hij zijn oudste broer beschermen. Hij buigt voor Drona voordat hij hem voorbijrijdt.

   Vrouwen verwoorden het geweten van het gedicht. Draupadi vraagt waar de deugd van de Kuru's gebleven is. Niemand antwoordt. Savitri stelt dat de eeuwige wet echtgenoten niet scheidt. Pritha en Subhadra rouwen en roepen hun families ter verantwoording. Plicht gaat niet alleen over wapens, maar ook over geweten.

   Geloften stuwen het verhaal voort: Bhima's eed om een knie te breken, Draupadi's loshangende haar. Duryodhan ziet trots als zijn plicht. Plicht zonder mededogen of wijsheid kan verharden tot haat.

10. Key idea 10

    De rivaliteit tussen Arjun en Karna en hoe verzen die vertellen

    Karna en Arjun zijn spiegelbeelden. De zonnegod beschermt de een, de regengod de ander. Beiden zijn de beste boogschutter van hun kamp. Dutt noemt hun rivaliteit het hoofdthema, zoals die van Achilles en Hector in de Ilias. Beiden zijn Pritha's zonen, maar weten dat aanvankelijk niet. Die verborgen band maakt hun strijd tragisch.

    Dutt gebruikt rijmende versparen met lange regels die als gezang voortrollen. Elk boek begint met uitleg over de achtergrond, goden en bijbehorende delen van het Sanskrietorigineel. Korte hoofdstukken met kopjes leiden je door het verhaal. Het vaste ritme past bij voorlezen.

    Zijn vergelijkingen komen uit woud, zee en hemel. Menigten bulderen als een stormzee, krijgers bewegen als olifanten en helden stralen als kometen. Goden kijken toe vanuit wolkenwagens; wijzen zegenen en waarschuwen. Zo wordt elke scène groter dan een menselijk gevecht.

    Dutt verklaart ook zijn weglatingen. Later toegevoegde leerstellingen en wetten behoren volgens hem niet tot het kernverhaal. Daarom slaat hij die over. Een gedicht over koningen kan toch zo persoonlijk zijn als een tweegevecht.